Friday, 30 September 2022

“ฟ้าทะลายโจร” ช่วยป้องกันโควิด-19 จริงหรือ ?

20 Apr 2021
2828

ช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 ในประเทศไทย หลายคนคงเคยได้ยินชื่อยาสมุนไพรที่ช่วยในการรักษาขึ้นมาหนึ่งชื่อ นั่นก็คือ “ฟ้าทะลายโจร” แล้วมันช่วยรักษาโรคระบาดนี้ได้จริงหรือไม่? Variety24hr จะพามาหาคำตอบ

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees (วงศ์ Acanthaceae) 

ชื่ออื่น : ฟ้าทะลาย หญ้ากันงู น้ำลายพังพอน เมฆทะลาย ฟ้าสะท้าน 

ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย “ฟ้าทะลายโจร” จัดเป็นสมุนไพรที่มีรสขม อยู่ในกลุ่มยาเย็น มีสรรพคุณทางการแพทย์แผนไทย ใช้บรรเทาอาการไข้หวัด แก้ไอและเจ็บคอ เป็นสมุนไพรที่ได้ถูกบรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (บัญชียาจากสมุนไพร) กระทรวงสาธารณสุข ในรูปแบบยาเดี่ยว

ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ได้มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวสมุนไพรฟ้าทะลายโจรกันอย่างแพร่หลาย มีข้อมูลสนับสนุนจากงานวิจัยทางคลินิก พบว่า สมุนไพรฟ้าทะลายโจรมีส่วนช่วยรักษาอาการของโรคติดเชื้อเฉียบพลันของระบบทางเดินหายใจ (acute respiratory tract infection) เช่น อาการไอ อาการเจ็บคอได้ดี ในปี พ.ศ.2555 ได้มีข้อมูลงานวิจัย จากผู้ป่วยจำนวน 807 คน พบว่าผลิตภัณฑ์สารสกัดจากฟ้าทะลายโจรร่วมกับสมุนไพรอื่นๆ ขนาดรับประทาน 31.5-200 มิลลิกรัม/วัน รับประทานเป็นเวลา 3-10 วัน มีผลช่วยลดความถี่และความรุนแรงของอาการไอเนื่องจากไข้หวัด (common cold) และอาการอักเสบของระบบทางเดินหายใจส่วนบนได้

ในมุมมองการเกิดโรคหรืออาการตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยนั้น อาการไข้ ไอ เจ็บคอ เป็นอิทธิพลของธาตุไฟที่เพิ่มปริมาณสูงขึ้น ทำให้เกิดอาการดังกล่าว เราจึงสามารถใช้สมุนไพรฤทธิ์เย็น (สมุนไพรฟ้าทะลายโจร) เพื่อใช้ในการรักษาอาการที่ส่งผลมาจากอิทธิพลของไฟที่เพิ่มขึ้นได้ พูดง่ายๆคือ ใช้ความเย็น ปรับหรือลดปริมาณความร้อนในร่างกายให้สมดุลนั่นเอง แต่หากใช้ในปริมาณเกินความจำเป็นก็อาจส่งผลทำให้ ร่างกายมีปริมาณความเย็นเกินไป ส่งผลทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ตามมาได้ เช่น อาการชาต่างร่างกาย แขน-ขาอ่อนแรง ท้องอืดท้องเฟ้อ ท้องเสีย หรือผื่นแพ้ตามร่างกาย เป็นต้น

ฟ้าทะลายโจร กับการรักษาโรคโควิด-19

อย่างแรกต้องทำความเข้าใจก่อนว่าโควิด-19 นั้นเป็นโรคที่เกิดขึ้นมาใหม่ ยังไม่มียารักษา และยังไม่มีวัคซีนใดๆ ที่ตอบได้ว่าสามารถป้องกันโรคนี้ได้จริง โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จึงได้มีการทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับฟ้าทะลายโจรในการต่อต้านโควิด-19 โดยพบว่าผู้ป่วยที่ได้รับฟ้าทะลายโจรนั้นมีอาการดีขึ้นทุกราย โดยไม่มีผลข้างเคียง

ดร.สุภาภรณ์ กล่าวว่า “อภัยภูเบศรจึงอยากให้มีการวิจัยฟ้าทะลาย โจร เพื่อให้เกิดผลเป็นที่ประจักษ์ จึงได้เตรียมสารสกัดฟ้าทะลายโจร ส่งให้คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลเพื่อศึกษากลไกในการต้านโควิด-19 ผลการศึกษาพบว่าสารสกัดฟ้าทะลายโจร และสารแอนโดรกราโฟไลด์ ซึ่งเป็นสารสำคัญในฟ้าทะลายโจร มีความสามารถในการยับยั้งกระบวนการติดเชื้อไวรัสของเซลล์ปอด โดยผ่านกลไกที่สำคัญ คือ การยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อไวรัสโควิดในทุกระยะ จึงมีโอกาสที่จะพัฒนาการใช้ฟ้าทะลายโจรเป็นยาเดี่ยว หรือใช้ควบรวมกับสูตรยามาตรฐานในการรักษาผู้ที่ติดเชื้อโควิด ปัจจุบันผลงานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร “Natural Products” เป็นที่เรียบร้อย”

ฟ้าทะลายโจร กับการป้องกันโรคโควิด-19

การใช้ฟ้าทะลายโจรป้องกันโควิด-19 ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานว่าฟ้าทะลายโจรสามารถป้องกันโรคดังกล่าวได้ แต่มีการศึกษาพบว่าการใช้ฟ้าทะลายโจรขนาดต่ำ ๆ (แอนโดรกราโฟไลด์ 11.2 มิลลิกรัม/วัน) กิน 5 วัน/สัปดาห์ เป็นเวลา 3 เดือน ช่วยป้องกันหวัดได้ ซึ่งนักวิจัยได้กล่าวถึงผลในการป้องกันหวัดว่า น่าจะเกิดจากฤทธิ์เสริมภูมิคุ้มกัน ซึ่งก็มีงานวิจัยที่สนับสนุนอยู่มากพอควรว่าฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ในส่วนตัวเองที่เก็บข้อมูลจากหมอพื้นบ้าน ก็เห็นช่วงฤดูหนาวชาวบ้านก็กินฟ้ากัน 2-3 ใบทุกวัน สำหรับผู้ประสงค์จะใช้ฤทธิ์เสริมภูมิคุ้มกัน ต้องกินฟ้าทะลายโจรขนาดต่ำ ๆ และต้องไม่ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ตับและไตต้องดี และไม่ได้กินยาละลายลิ่มเลือดที่ชื่อวาร์ฟาริน

กินฟ้าทะลายโจร แล้วยังต้องฉีดวัคซีนหรือไม่?

อย่างที่ทราบกันไปว่าฟ้าทะลายโจรนั้นไม่ใช่วัคซีน ถีงแม้ว่าจะมีการกินฟ้าทะเลายโจรอย่างสม่ำเสมอก็ยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าจะสามารถป้องกันโรคโควิด-19 ได้จนไม่ต้องฉีดวัคซีน การฉีดวัคซีนจึงยังเป็นคำแนะนำที่ประชาชนทุกคนยังต้องทำอยู่

ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีวิธีรักษาโรคโควิด-19 มากมาย รวมไปถึงการกินฟ้าทะลายโจร แต่ต้องไม่ลืมว่าโรคนี้นั้นสามารถติดเชื้อได้ง่ายเหลือเกิน การปฏิบัติตามหลักป้องกัน DMHTT อยู่ห่าง ใส่แมสก์ป้องกัน หมั่นล้างมือ ตรวจวัดอุณหภูมิ และร่วมมือใช้แอปฯ ไทยชนะ เพียงเท่านี้ก็จะทำให้เราห่างไกลจากโรคโควิด-19 ได้แล้ว


ข้อมูล : ม.มหิดล , hfocus.org